Chọn kính bảo vệ mắt cho trẻ ngày hè

Trẻ từ 3 tuổi trở lên nên đeo kính râm mỗi khi vui chơi hay hoạt động ngoài trời. Ảnh: bee.net.vn

Mắt của trẻ rất dễ bị tổn thương, vì vậy khi ra đường trời nắng, các bậc phụ huynh cần đeo kính bảo vệ mắt cho trẻ. Dưới đây là một số lưu ý của bác sĩ Nguyễn Văn Huy - Khoa mắt trẻ em, Bệnh viện mắt Trung ương về việc chọn kính râm cho bé.

Thủy tinh thể của trẻ nhỏ trong suốt hơn so với của người lớn, điều này đồng nghĩa với việc võng mạc của mắt dễ bị tổn thương hơn nếu ra nắng mà không đeo kính. Vì vậy trẻ nhỏ từ 3 tuổi trở lên nên đeo kính râm mỗi khi vui chơi hay hoạt động ngoài trời.

1. Tác dụng của kính râm

Trong điều kiện độ sáng cao, kính râm cho phép chức năng thị giác tốt hơn theo nhiều cách:

- Cải thiện độ nhạy cảm tương phản: Vào ngày nắng, bức xạ mặt trời có thể chiếu sáng mạnh đến mức làm bão hoà võng mạc, làm giảm mức cảm thụ tương phản tinh vi. Chức năng chính của kính râm là cho phép võng mạc duy trì ở mức tương phản bình thường. Hầu hết các loại kính râm hấp thụ 70% - 80% ánh sáng ở tất cả các bước sóng.

- Cải thiện sự thích ứng trong tối: Nếu ở ngoài trời nắng có thể làm tổn hại sự thích ứng trong tối, do đó nên dùng kính râm nếu ở ngoài nắng trong 1 thời gian dài.

- Giảm sự nhạy cảm ánh sáng loá: Kính râm có thể làm giảm sự nhạy cảm với ánh sáng loá.

- Cải thiện tương phản: Ở một số bệnh nhân bị những bệnh làm giảm cảm thụ màu, chẳng hạn như đục thể thuỷ tinh hoặc phù giác mạc, sẽ thấy tương phản màu sắc rõ hơn khi dùng kính râm.

- Hấp thụ tia cực tím: Quang phổ của ánh sáng cực tím được chia làm 3 loại: UVA chứa các bước sóng từ 400 – 320 nm, UVB chứa các bước sóng 320 – 290 nm, UVC chứa các bước sóng < 290 nm.

Lớp ozon của khí quyển hấp thụ hầu như toàn bộ các bước sóng của UVC đến từ mặt trời, hầu hết sự tiếp xúc với UVC là từ các nguồn sản xuất, bao gồm hồ quang hàn, đèn sát trùng và lazer. Trong tổng bức xạ của mặt trời chiếu xuống trái đất, khoảng 5% là ánh sáng cực tím, trong đó 90% UVA và 10% là UVB.
Nên đeo kinh râm ngăn ngừa ánh nắng mặt trời cho bé khi ra đường. Ảnh minh họa: Istockphoto.
Nên đeo kinh râm ngăn ngừa ánh nắng mặt trời cho trẻ khi ra đường. (Ảnh minh họa: sunglasses180.com)

Các thực nghiệm đã cho thấy, ánh sáng cực tím gây tổn hại các mô sống bằng cách cắt đứt các liên kết phân tử, hoặc phá vỡ các chất sinh hoá thiết yếu dưới tác động của các gốc tự do được sinh ra bởi ánh sáng cực tím, với sự có mặt của Oxigen và sắc tố quang thụ.

Một số nghiên cứu cho thấy một số bệnh ở mắt như bệnh giác mạc do ánh sáng có thể do sự tiếp xúc với ánh sáng cực tím. Người ta cũng nhận thấy có mối liên quan giữa mộng thịt và ánh sáng cực tím.

Một số nghiên cứu thực nghiệm và dịch tễ học gợi ý ánh sáng cực tím góp phần gây ra đục thể thuỷ tinh. Những nghiên cứu dịch tễ khác lại gợi ý rằng sự tiếp xúc ánh sáng liên quan với thoái hoá hoàng điểm tuổi già.

Những số liệu hiện có về ảnh hưởng của ánh sáng cực tím đã cho thấy lợi ích của việc bảo vệ bệnh nhân sau mổ đục thể thuỷ tinh khỏi ánh sáng cực tím. Một số phẫu thuật viên thường cho kính hấp thụ tia cực tím sau phẫu thuật. Phần lớn các kính râm sẫm màu hấp thụ hầu hết ánh sáng cực tím.

2. Một số lưu ý khi lựa chọn kính râm cho bé

Kính râm có chất lượng cần phải đảm bảo một số yếu tố sau:

- Chỉ số chống tia cực tím ( UV) là tiêu chí quan trọng nhất do tia cực tím có hại đối với mắt. Kính đảm bảo chất lượng phải ngăn ngừa được đến 95 – 99% tác động của tia cực tím đối với mắt.

- Chất lượng của mắt kính: Chất liệu của kính tương tự như kính dùng trong nhãn khoa hoặc bằng chất dẻo đặc biệt.

- Kính không dễ xước khi va chạm với vật cứng nhọn

- Mắt kính đủ to để che mắt ở 4 vị trí: trên, dưới, trong, ngoài để chống các tia sáng mạnh và bụi.

- Ngoài những yếu tố trên kính râm còn là kình thời trang nên cần lựa chọn phù hợp với khuôn mặt của bé.

3. Lưu ý khi đeo kính cho bé

- Tránh bỏ kính ra đột ngột

- Khi đeo kính không nên nhìn trực tiếp lên ánh sáng mặt trời

- Kính kém chất lượng khi đeo sẽ có cảm giác nhìn loá, sai lệch hình ảnh màu sắc của vật được nhìn, chóng mặt nhức đầu.

- Nếu gọng kính không đảm bảo chất lượng có thể gây dị ứng phần da tiếp xúc với gọng kính, dẫn đến hiện tượng đỏ ngứa, mụn nước.

Cách lựa chọn kính mắt cho trẻ

Nhiều trẻ bị các tật khúc xạ nhưng không được phát hiện sớm đã làm cho các em khó khăn trong cuộc sống và học tập, thậm chí sa sút học tập và dẫn đến tâm lý sợ học, ngại đến trường, giảm sự giao tiếp với bạn bè. Tuy nhiên, cha mẹ cần phải lựa chọn những loại kính  mắt cho trẻ phù hợp.

Bảo vệ mắt của trẻ
Nếu như một trẻ cần thiết có chỉ định phải đeo kính mà không đeo thì không thể  có được sự phát triển bình thường của cơ quan thị giác và như vậy không thể có thị lực bình thường được. Do vậy, đeo kính ở trẻ em mang lại những mục đích sau:
- Để mang lại thị lực tốt hơn cho trẻ, từ đó giúp cho trẻ có cuộc sống và sinh hoạt tốt hơn với môi trường xung quanh;  Để giúp cho mắt thẳng trục nhãn cầu trong trường hợp bị lác mắt; Để tăng cường thị lực của mắt kém. Đó là khi có sự khác biệt về khúc xạ giữa hai mắt: một mắt bình thường và mắt kia bị viễn thị, cận thị hoặc loạn thị và cần thiết phải đeo kính; Đeo kính để bảo vệ mắt còn lại trong trường hợp mắt kia đã bị kém không còn khả năng điều trị.

Kiểm tra thị lực cho trẻ để chọn kính phù hợp.

Khi nào cần đeo kính?
Nếu cha mẹ phát hiện trẻ có những dấu hiệu của các tật khúc xạ (cận thị, viễn thị, loạn thị, lệch khúc xạ), cần đưa trẻ đi khám tại các chuyên khoa mắt. Khám mắt toàn diện sẽ giúp cho thầy thuốc nhãn khoa xác định được trẻ có cần đeo kính hay không. Thông thường, sau khi đã tra giãn đồng tử bằng thuốc liệt điều tiết, việc đo khúc xạ bằng soi bóng đồng tử (skiascopy) cho phép bác sĩ xác định chính xác tình trạng khúc xạ của mắt, từ đó sẽ đưa ra lời khuyên cho bố mẹ trẻ là có cần đeo kính hay không và số kính cần thiết mà trẻ phải đeo.
Một kính lắp đúng với gọng vừa vặn và đẹp về thẩm mỹ sẽ vô cùng quan trọng với trẻ. Gọng kính đeo phải thoải mái và đảm bảo đúng tâm kính với tâm đồng tử. Mắt kính làm bằng chất liệu polycarbonate sẽ giúp bảo vệ mắt trẻ được tốt hơn, nhất là với trường hợp chỉ còn một mắt.
Trẻ sử dụng kính hai tròng trong trường hợp nào?
Hiếm khi trẻ em cần phải đeo kính hai tròng. Đôi khi trẻ bị lác trong cũng cần phải đeo kính hai tròng giúp cho cải thiện độ lác khi nhìn gần. Ngoài ra, trẻ đã mổ thể thuỷ tinh cũng cần kính hai tròng để nhìn gần và đọc sách.
Tóm lại, các tật khúc xạ của trẻ ngày càng gặp nhiều vì áp lực học tập nhiều, thói quen xem tivi, máy tính, chơi điện tử… Do vậy, để giảm các tật khúc xạ này, cha mẹ trẻ cần quan tâm toàn diện đến trẻ từ thời gian học tập, ánh sáng khi trẻ học bài, các thức ăn giàu vitamin A bổ dưỡng mắt... Khi trẻ có các biểu hiện giảm thị lực vì bất kỳ lý lo nào cũng cần đưa trẻ đi khám và có biện pháp khắc phục phù hợp, trong đó đeo kính cũng là vấn đề quan trọng.